Ana Sayfa » Doğum Kontrol »

Acil Korunma

Acil korunma kontrolsüz veya planlanmamış ilişki sonrası gebeliği önlemek için uygulanan bir yöntemdir. Herzaman baş vurulan bir yöntem değildir. Başarı şansı yüzde yüz olmayıp uygulandığı halde bile gebelik devam edebilir.Tecavüz,kondom yırtılması,geri çekilme yönteminin tam başarılamaması gibi hallerde uygulanabilir.

Acil Kontrasepsiyon Yöntemleri 
Kendi kendine doktor kontrolü olmadan uygulanacak bir yöntem değildir.İstenmeyen yan etkiler oluşturabilir.Piyasada ertesi gün hapı olarak bilinir.İlişkiden sonra 72 saat içinde kullanılabilir.Ancak ne kadar erken kullanılırsa etkisi o kadar fazla olur.Rahim içi ortamını bozarak gebeliğin yerleşmesini engellediği düşünülmektedir.Başarı oranı en çok %95 tir.En sık yan etkisi bulantı ve kusmadır.(%50).Leke tarzı kanamada görülebilir.

Hormonal Korunmada ile İlgili Uyarılar 
Bu haplar sadece oluşmamış gebelikleri engeller.  Var olan gebeliği sonlandırmaz. Ertesi gün hapları kürtaj ya da düşük hapı değildir, gebelik durumunda kullanılmamalıdır.

Ertesi gün hapları sadece korunmasız ilişki sonrası kullanılmalıdır. Rutin olarak kullanılmaz. Adet düzensizlikleri ile ilgili pek çok problemlere yol açabilir.

ACİL KORUNMADA SPİRAL (RİA) KULLANIMI
İlişki sonrası 3 gün içinde RIA takılırsa gebelikten korunma sağlanabilir.Başarı oranı çok yüksektir.Tubalarda oluşan gebelik tubal hareketlerle rahme ulaştığında ortamda spiral varsa yerleşemez.Gebelik engellenmiş olur.

Haplar ve Etkileri

İlk kullanım adetin ilk günü başlar.(ilk 5 gün içinde de alınabilir)..İlişki olsun olmasın her gün alınmalıdır.  Her gün genellikle aynı saatte alınır. Gece alınması daha çok tavsiye edilir .Unutulmamalıdır. Unutulan hap 12 saat geçmemişse alınabilir.Eğer geçmişse bu hap atlanır. Bir sonrakinden devam edilir.İki kere peş peşe yada aralıklı olarak 3 kere unutulmuşsa korumasına güvenilemez.Düzenli kullanılırsa çok emin bir yöntemdir.Doğum yapmamışlarda ilk seçenektir.

Adet kanamasını , adet sancılarını azaltır.Kanamalar daha düzenli olur.rahim ve yumurtalık kanseri riskini azaltır.Over kistleri ve selim meme hastalıkları daha az görülür.

Meme kanserini artırdığı konusu tartışmalıdır.

Yan etkiler
Bulantı hafif ara kanamaları baş ağrısı yapabilir.İlaçlarla düzeliyorsa devam edilir düzelmiyorsa haplar bırakılır.

Kimlerde Uygulanması Sakıncalıdır?

Gebelik şüphesi varsa
Kanama varsa ve sebebi belli değilse
Tromboflebit riski varsa yada geçirilmişse.
35 yaş ve üzeri olan ve sigara içen kadınlarda, Kronik karaciğer hastalığı olanlarda, İlaç içindeki etken maddelere karşı allerjisi olanlarda kesinlikle kullanılmaz.

Migren, çeşitli kalp hastalıkları,  hipertansiyon, diabet hastalığı olanlarda ise  incelemeler yapıldıktan sonra doktor kontrolü ile kullanılabilir.

Özel Durumlarda Kullanılma Şekli
Doğum kontrol hapları düşük ve kürtajdan hemen 1 hafta sonra başlanabilir.
Emzirme döneminde uygulanmaları uygun değildir. Emzirmeyenlerde ise doğumdan 6 hafta sonra başlanabilir. Lohusalık döneminde kullanılmamalıdır.

Depo İlaçlar

Bu yöntem halk arasında üç ayda bir yapılan korunma iğnesi olarak bilinir.Alternatif bir yöntemdir.150 mg saf medroksiprogesteron asetat içerir.Yumurtayı ve rahim iç tabakasını etkileyerek gebelik engellenir.Koruyuculuk %99 civarındadır.90 gün ara ile kas içine yapılır.Ucuz bir yöntemdir.Dünya üzerinde geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelere daha çok tavsiye edilmekte gelişmiş ülke kadınlarına bizdeki kadar hararetle önerilmemektedir.Çünkü bir çok yan etkileri vardır.Ciddi derecede adet düzensizliği,ara kanamalar ,lekelenmeler yapabilir.Bazen adetten kesilme olur.Aylarca adet görülmez.Bazen kanama başlar aylarca kesilmez ve hormon ilaçlarına iyi cevapta vermez.

Bizleri tedavide en çok zorlayan durumlardan birisidir.Aşırı baş ağrısı ,kilo artışı mide ağrıları ,kramplar,cinsel isteksizlik gibi istenmeyen etkileri de ayrıca vardır.Bazen ağır ve tedaviye dirençli depresyonlara yol açabilir.Kadınların en az %50 si bu yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakmaktadır.Kanaatimce bu yöntem tavsiye edilebilecek bir yöntem değildir.Bu hem 3 aylık hemde aylık depo iğneler için geçerlidir.Çünkü yapılan bu depo ilaçların yan etki yaptığında RİA gibi yada haplar gibi vaz geçebilme şansı vermediği ortadadır.Gelişmiş ülke kadfınları bizim kadınlarımızda asla daha değerli değildir.

İlk kez yapılacak olan depo-provera adet kanamasının ilk 5 günü içinde yapılmalıdır. Eğer doğum sonrası uygulamaya başlanacaksa ve emzirme düşünülmüyorsa doğumdan sonraki ilk 5 gün içinde yapılabilir. Emzirme düşünülüyorsa 6 hafta sonra ilk enjeksiyon yapılır ve 90 gün aralarla bu devam ettirilir.

Erkek İçin Prezervatif

PREZERVATİF NEDİR?
Lastikten yapılmış, ince ve penise takılan halk arasında kılıfta denilen bir gebeliği önleme yöntemidir. İlişkiden önce sertleşmiş penise takılabildiği gibi boşalmaya yakın da takılabilir.Bir çok değişik marka ve renkte prezervatif vardır. 

NE ZAMAN KULLANILMALI?
Her ilişkide kullanılmalı ve aynı prezervatif birden fazla kullanılmamalıdır.İlişki başında kullanılırsa gebeliği önleme etkisi daha yüksek olur.Boşalma sonrası penis yumuşamadan çıkartılmalıdır.

NASIL KULLLANACAĞIM?
Prezervatifler içinde hava kalmayacak şekilde(patlayabilir) takılmalı çıkartırkende spermin dışarıya çıkması engellenerek çıkartılmalıdır.

KILIFIN ÖZELLİKLERİ
Gebelikten ve cinsel yolla bulaşan hastalıklardan koruyucudur.Nadiren allerji yapar.çok ince olmasına rağmen ilişkiden alınan hazzı azaltabilir.Dogru kullanıldığında gebeliği önleme oranı %98 dir.

 


Facebook Twitter
Alaturka Dijital